Tám thập kỷ đổi thay, một sứ mệnh vững bền

Trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt, bưu điện từng gắn với những bức thư, những cuộc điện thoại đường dài và những người bưu tá trên hành trình đưa thông tin đến từng vùng miền.

Bưu tá giao nhận bưu phẩm trên cầu Hiền Lương năm 1956.

Khi ấy, khoảng cách giữa người với người có thể được tính bằng số ngày một lá thư đi trên đường. Những bức thư, báo, bưu phẩm theo các chuyến tàu, chuyến xe, qua những con đò, những con đường đất đỏ, đến cả những vùng núi xa xôi. Mỗi chuyến đi là một lần đưa thông tin vượt qua khoảng cách địa lý và điều kiện giao thông còn nhiều hạn chế.

Điện thoại cũng là một câu chuyện khác với hôm nay. Những cuộc gọi đường dài phải đăng ký và chờ tổng đài viên kết nối. Một chiếc điện thoại bàn đặt ở góc nhà vì thế không chỉ là thiết bị liên lạc, mà còn là nơi người ta chờ đợi tin tức từ người thân ở xa. Phía sau những kết nối ấy là một lực lượng âm thầm nhưng có vai trò đặc biệt quan trọng. Những người làm bưu điện, giao liên, thông tin liên lạc đã kéo từng kilomet dây trần, dựng cột, bắc tuyến, trực tổng đài, canh máy vô tuyến suốt ngày đêm để giữ thông tin thông suốt.

Một trong những đài thông tin vô tuyến điện của Hà Nội trong vùng căn cứ kháng chiến chống Thực dân Pháp ( 1948 - 1950).

Trong chiến tranh, công việc ấy càng nhiều gian khó. Có những cuộc gọi phải chờ hàng giờ mới kết nối được, có những bức điện được truyền đi trong điều kiện bom đạn. Nhưng đường dây có thể đứt, thông tin thì không thể dừng. Từ những tuyến thông tin ban đầu ấy, một nền móng quan trọng cho hạ tầng viễn thông hiện đại của đất nước đã được hình thành.

Ngày nay, cách con người kết nối đã thay đổi hoàn toàn. Học tập, làm việc, giải trí, giao tiếp và nhiều hoạt động khác đều có thể diễn ra trên môi trường trực tuyến. Vai trò của “người bưu tá” năm xưa được tiếp nối bởi những kỹ sư, chuyên viên kỹ thuật, nhân viên giao dịch và đội ngũ công nghệ, những người bảo đảm đường truyền, tín hiệu và dịch vụ đến từng gia đình, từng thiết bị của khách hàng.

Công nghệ thay đổi, nhưng mục tiêu cốt lõi vẫn vậy: đưa thông tin đi nhanh hơn, kết nối thuận tiện hơn và phục vụ tốt hơn cho đời sống xã hội. Đó cũng là sợi dây xuyên suốt hành trình 81 năm của ngành Bưu điện.

Khai trương Dịch vụ Internet cáp đồng MegaVNN (16/7/2003) tại Hà Nội.

Trọng trách mới, vai trò mới

Ngay từ những ngày đầu, ngành Bưu điện đã mang trên mình một trọng trách đặc biệt: bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt, phục vụ sự chỉ đạo, điều hành của Đảng và Chính phủ.

Trong chiến tranh, trọng trách ấy được đặt trong những điều kiện khắc nghiệt nhất. Trong hòa bình và đổi mới, yêu cầu đối với ngành cũng thay đổi theo sự phát triển của đất nước.

Những tuyến cáp, tổng đài truyền thống dần được thay thế bằng mạng cáp quang, thông tin vệ tinh, mạng di động và Internet băng rộng. Mỗi bước tiến công nghệ không chỉ làm thay đổi phương thức liên lạc mà còn mở rộng khả năng tiếp cận thông tin của người dân, doanh nghiệp và xã hội.

Công nhân sửa chữa đường dây của Công ty Điện thoại Hà Nội. (1995)

Trong dòng chuyển dịch đó, VNPT từng bước chuyển mình từ một doanh nghiệp viễn thông truyền thống trở thành tập đoàn công nghệ số, tham gia kiến tạo hạ tầng số và đồng hành cùng quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Sự thay đổi vì thế không chỉ nằm ở công nghệ. Đó còn là sự thay đổi trong vai trò của một doanh nghiệp viễn thông trước những nhu cầu mới của xã hội. Nếu trước đây nhiệm vụ trọng tâm là bảo đảm thông tin liên lạc, thì hôm nay hạ tầng viễn thông còn trở thành nền tảng để kết nối dữ liệu, nền tảng và dịch vụ, để công nghệ đi vào những hoạt động rất cụ thể của đời sống. 

Một người dân có thể thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến mà không cần mất nhiều thời gian đi lại. Một giáo viên có thể quản lý lớp học và chia sẻ tài liệu trên nền tảng số. Một doanh nghiệp có thể sử dụng các giải pháp số để nâng cao hiệu quả vận hành. Một hộ kinh doanh có thể tiếp cận những công cụ quản lý hiện đại ngay trên thiết bị quen thuộc.

Đó là lúc giá trị của công nghệ được đo bằng một cách khác: không phải công nghệ có thể làm được bao nhiêu điều, mà là nó giúp giải quyết những nhu cầu thực tế của con người tốt hơn như thế nào.

Gia tăng giá trị, tiếp nối hành trình

Bước vào thời đại của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và Internet vạn vật, khái niệm kết nối tiếp tục được mở rộng. Kết nối hôm nay không chỉ là giữa người với người, mà còn là giữa dữ liệu, nền tảng và dịch vụ. Trên nền tảng viễn thông, những lớp hạ tầng mới đang được hình thành, từ trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây đến các nền tảng phục vụ Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Nhưng dù công nghệ thay đổi đến đâu, phía sau mỗi kết nối vẫn là con người.

Đó là những kỹ sư vận hành mạng lưới, những cán bộ kỹ thuật sẵn sàng có mặt khi sự cố xảy ra, những đội ngũ nghiên cứu và phát triển các giải pháp mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

Hình ảnh kỹ thuật viên VNPT khôi phục thông tin liên lạc trong cơn bão Yagi năm 2024 tại Ứng Hòa, Hà Nội, là một minh chứng. Công việc hôm nay được thực hiện bằng những công nghệ khác, trên một hạ tầng khác, nhưng tinh thần trách nhiệm có sự tiếp nối từ những người từng giữ đường dây trong những năm tháng gian khó: khi thông tin cần được duy trì, họ có mặt.

Kỹ thuật viên VNPT khôi phục thông tin liên lạc trong cơn bão Yagi năm 2024 tại Ứng Hòa - Hà Nội.

Nhìn lại 81 năm của ngành Bưu điện, điều đáng tự hào vì thế không chỉ nằm ở những công nghệ đã được tạo ra hay những mạng lưới đã được mở rộng. Giá trị lớn hơn là một tinh thần phục vụ đã được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Từ những người công nhân giữ đường dây đến những kỹ sư xây dựng hạ tầng số hôm nay, mục tiêu vẫn là đưa kết nối đến gần hơn với con người, để công nghệ phục vụ cuộc sống và góp phần vào sự phát triển của đất nước.

Công nghệ có thể thay đổi từng ngày. Cách con người kết nối cũng sẽ tiếp tục thay đổi. Nhưng tinh thần kết nối và phụng sự vẫn là giá trị được VNPT gìn giữ trên hành trình từ những đường dây hữu tuyến đến hạ tầng số quốc gia.

Tinh thần kết nối và phụng sự khách hàng được tiếp nối qua nhiều thế hệ VNPT.